Hypotheek Kennisbank

Uw hypotheek bij een andere geldverstrekker onderbrengen om een lagere rente te krijgen. Hiervoor betaalt u vaak een boeterente (vergoedingsrente) aan de huidige geldverstrekker. Bereken of de besparing de kosten overtreft.

De rente die u betaalt over uw hypotheek kunt u aftrekken van uw belastbaar inkomen in box 1. Dit geldt alleen voor annuïteiten- en lineaire hypotheken. De maximale aftrek is gekoppeld aan het belastingtarief in de hoogste schijf (2026: 36,97%).

Een fictief inkomen dat u moet opgeven als u een eigen woning bezit. Het is een percentage van de WOZ-waarde (2026: 0,35% tot €1.200.000). Dit wordt opgeteld bij uw inkomen en beïnvloedt de netto woonlasten.

Belasting die u betaalt bij aankoop van een bestaande woning. In 2026: 0% voor starters tussen 18-35 jaar die de woning zelf bewonen (maximale woningwaarde €510.000), 2% voor andere kopers en 10,4% voor beleggers.

Loan-to-Value. De verhouding tussen de hypotheek en de waarde van de woning. Bij een LTV van 80% leent u €320.000 op een woning van €400.000. Een lagere LTV betekent minder risico voor de bank en vaak een lagere rente.

Debt-to-Income. De verhouding tussen uw schulden en inkomen. De DTI bepaalt mede hoeveel u kunt lenen. In Nederland wordt de woonquote (maximaal deel van inkomen voor woonlasten) jaarlijks vastgesteld door het NIBUD.

Het maximale bedrag dat u kunt lenen op basis van uw inkomen (toetsingsinkomen) en de waarde van de woning (LTV). In Nederland stelt het NIBUD jaarlijks de financieringsnormen vast.

Een speciaal depot bij de bank voor verbouwingskosten. Het geld staat klaar maar wordt pas uitbetaald als u facturen indient. Over het bedrag in depot betaalt u minder rente dan over het opgenomen gedeelte.

De totale periode van de hypotheek, doorgaans 30 jaar. In Nederland zijn hypotheken met renteaftrek beperkt tot 30 jaar. Na de looptijd moet de hypotheek volledig zijn afgelost (bij annuïteiten en lineair).

Het totale bedrag dat u elke maand betaalt voor uw hypotheek, bestaande uit rente en aflossing. De netto maandlast is lager door de hypotheekrenteaftrek. Servicecostenvergoeding en opstalverzekering komen hier nog bij.

Nationale Hypotheek Garantie. Een overheidsgarantie op hypotheken tot €470.000 (2026). Als u de hypotheek niet meer kunt betalen, springt NHG bij. U betaalt een eenmalige borgtochtprovisie van 0,6% van het hypotheekbedrag, maar krijgt doorgaans 0,2-0,3% korting op de rente.

Een extra lening van de gemeente of provincie bovenop uw hypotheek, speciaal voor starters op de woningmarkt. De eerste jaren betaalt u geen rente en aflossing. Na 3 jaar wordt gekeken of u de lasten kunt dragen.

Een hypotheekvorm waarbij u elke maand hetzelfde bedrag betaalt. Aan het begin bestaat de maandlast voornamelijk uit rente, aan het einde bijna geheel uit aflossing. U lost de volledige hypotheek in de looptijd af.

Een hypotheekvorm waarbij u elke maand een vast bedrag aflost. Daardoor daalt de rentebetaling iedere maand. Uw maandlast is in het begin hoger dan bij een annuïteitenhypotheek, maar u betaalt over de hele looptijd minder rente.

U betaalt alleen rente, u lost niets af. Aan het einde van de looptijd staat de volledige hypotheekschuld er nog. Nieuwe aflossingsvrije hypotheken zijn voor woningfinanciers beperkt tot 50% van de woningwaarde.

Een aanvullende hypotheek bovenop uw bestaande hypotheek, vaak gebruikt om overwaarde vrij te maken voor verbouwing of andere grote uitgaven. De rente is doorgaans iets hoger dan de eerste hypotheek.

Het officiële document dat de hypotheek vastlegt. Wordt opgesteld door de notaris en ingeschreven in het kadaster. Hierin staan de voorwaarden van de hypotheek, het onderpand en de rechten van de geldverstrekker.

Het Kadaster is de overheidsinstelling die bijhoudt wie eigenaar is van welke grond en opstallen in Nederland. Hypotheken worden ingeschreven in het Kadaster zodat de geldverstrekker zijn rechten kan uitoefenen.

Het zekerheidsrecht dat de geldverstrekker heeft op uw woning. Als u de lening niet terugbetaalt, mag de bank de woning verkopen om de schuld te verhalen. Dit recht wordt vastgelegd bij de notaris.

Een ontbindende voorwaarde in het koopcontract die u beschermt als u de hypotheek niet rond krijgt. Als de financiering niet lukt binnen de afgesproken termijn, kunt u de koop ontbinden zonder boete.

De bijkomende kosten bij de aankoop van een woning die voor rekening van de koper komen. Hierbij hoort de overdrachtsbelasting (2% voor gewone kopers, 0% voor starters tot €510.000 in 2026), notariskosten en makelaarskosten.

Bij nieuwbouw betaalt de verkoper de overdrachtsbelasting en notariskosten voor de levering. U betaalt "alleen" de koopprijs, al zijn er nog andere bijkomende kosten zoals hypotheekkosten.

Een vergoeding die sommige geldverstrekkers vragen als u de hypotheek heeft afgesloten maar nog niet volledig heeft opgenomen. Dit speelt met name bij nieuwbouw, waarbij de bouw gefaseerd wordt betaald.

Een garantie van de bank dat u de koopsom kunt betalen. Wordt gevraagd als waarborgsom bij de voorlopige koopovereenkomst (10% van de koopsom). Een alternatief is een waarborgsom storten op de rekening van de notaris.

De periode waarvoor u een vaste rente afspreekt met de geldverstrekker. Populaire periodes zijn 1, 2, 5, 10, 20 en 30 jaar. Hoe langer de rentevaste periode, hoe hoger doorgaans de rente, maar hoe zekerder uw maandlasten.

Een vergoeding die de geldverstrekker vraagt als u de hypotheek eerder aflost of oversluit tijdens de rentevaste periode. De hoogte hangt af van het renteverschil en de resterende looptijd. Varieert van enkele honderden tot tienduizenden euro's.

De rente waarmee banken berekenen of u de hypotheek kunt betalen. Bij rentevaste periodes korter dan 10 jaar geldt een minimale toetsingsrente (2026: circa 5%). Dit beperkt de maximale hypotheek.

Een extra percentage bovenop de basisrente, afhankelijk van de LTV-klasse. Hoe hoger de LTV (meer lenen ten opzichte van de woningwaarde), hoe hoger de renteopslag. Bij NHG vervalt de renteopslag.

De waarde van de woning vastgesteld door een gecertificeerd taxateur. Geldverstrekkers baseren de maximale hypotheek op de taxatiewaarde of de koopprijs, afhankelijk van welke het laagste is.

De Waardering Onroerende Zaken. De officiële waarde die de gemeente jaarlijks vaststelt voor uw woning. Relevant voor het eigenwoningforfait, de overdrachtsbelasting en steeds vaker als basis voor hypotheekbeoordeling.

Het verschil tussen de marktwaarde van uw woning en de resterende hypotheekschuld. Overwaarde kunt u benutten door te verbouwen (met een tweede hypotheek), bij verhuizing of door de hypotheek over te sluiten.

Het energielabel van een woning (A++ t/m G) geeft aan hoe energiezuinig de woning is. Bij een goed energielabel (A of beter) kunt u bij veel geldverstrekkers meer lenen of krijgt u een rentevermindering.